Van bi vi sinh khác gì van bướm vi sinh?

Van bi vi sinh và van bướm vi sinh là hai loại van được sử dụng phổ biến trên thị trường hiện nay, đặc biệt trong các hệ thống đường ống inox vi sinh. Mặc dù đều đảm nhiệm chức năng đóng mở và kiểm soát dòng chảy, nhưng mỗi loại lại có những đặc điểm riêng về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và khả năng vận hành. Vậy van bi vi sinh khác gì van bướm vi sinh, đâu là những điểm khác biệt quan trọng và nên lựa chọn loại nào cho phù hợp? Hãy cùng Inoxvisinh TK tìm hiểu và so sánh chi tiết qua bài viết dưới đây.

1. Van bi vi sinh khác gì van bướm vi sinh?

Van bi và van bướm vi sinh có nhiều điểm khác biệt về cấu tạo, khả năng điều tiết, số lượng cửa van, kiểu kết nối và phương thức điều khiển. Ngoài ra, vật liệu làm kín và chi phí đầu tư cũng là những yếu tố cần xem xét khi so sánh hai loại van này.

1.1. Cấu tạo và nguyên lý đóng mở

Sự khác biệt cơ bản nhất giữa van bi và van bướm vi sinh nằm ở bộ phận trực tiếp đóng mở dòng chảy. Van bi sử dụng viên bi có lỗ xuyên tâm, trong khi van bướm sử dụng đĩa van hình tròn. Hai thiết kế này có cơ chế hoạt động và làm kín khác nhau.

• Van bi vi sinh: Bên trong thân van là viên bi có lỗ xuyên tâm, được giữ giữa các đệm làm kín PTFE. Khi tay gạt hoặc bộ truyền động làm trục van xoay 90°, viên bi cũng xoay theo. Nếu lỗ bi thẳng hàng với đường ống, lưu chất được phép đi qua. Khi lỗ bi xoay vuông góc với hướng dòng chảy, phần thân đặc của bi chặn đường lưu thông và van đóng hoàn toàn.
• Van bướm vi sinh: Sử dụng đĩa van hình tròn liên kết với trục xoay, kết hợp gioăng làm kín thường bằng silicone hoặc EPDM. Khi trục xoay, đĩa van thay đổi góc nghiêng trong lòng ống. Ở trạng thái mở hoàn toàn, đĩa nằm gần song song với hướng dòng chảy. Khi xoay 90° đến vị trí đóng, mép đĩa ép vào gioăng, ngăn lưu chất đi qua.

1.2. Khả năng điều tiết

Cả van bi và van bướm vi sinh đều có thể thay đổi tiết diện lưu thông bằng cách điều chỉnh góc mở. Tuy nhiên, khả năng điều tiết của hai loại van có sự khác biệt do đặc điểm bộ phận đóng mở và cơ cấu điều khiển.

• Van bi vi sinh: Thường được thiết kế để hoạt động ở hai trạng thái đóng hoàn toàn hoặc mở hoàn toàn. Khi viên bi xoay đến vị trí trung gian, lỗ thông bị thu hẹp khiến lưu lượng giảm xuống. Tuy nhiên, việc duy trì trạng thái mở một phần trong thời gian dài có thể gây mài mòn bi và đệm làm kín do vận tốc dòng chảy cục bộ tăng cao, đặc biệt với lưu chất có hạt rắn.
• Van bướm vi sinh: Có thể thay đổi góc nghiêng của đĩa van để điều chỉnh mức độ lưu thông. Các dòng van bướm tay rút hoặc tay kẹp thường có nhiều vị trí khóa, cho phép cố định đĩa van tại những góc mở khác nhau, thuận tiện khi cần điều chỉnh lưu lượng tương đối.

1.3. Số lượng cửa van

Số lượng cửa van quyết định khả năng đóng mở trên một tuyến ống hoặc điều hướng lưu chất giữa nhiều nhánh. Đây là điểm khác biệt đáng chú ý giữa van bi và van bướm vi sinh.

Van bi vi sinh có hai cấu hình phổ biến:

• Van bi 2 ngả: Có hai cửa kết nối đối diện nhau, sử dụng viên bi với lỗ xuyên tâm để đóng mở dòng chảy trên một tuyến đường ống.
• Van bi 3 ngả: Có ba cửa kết nối, sử dụng viên bi với đường thông dạng chữ L hoặc chữ T. Tùy thiết kế và vị trí xoay, van có thể chuyển hướng dòng chảy giữa các nhánh, chia một dòng thành hai dòng hoặc gom hai dòng về một đường ống chung.

Vì vậy, với những hệ thống cần chia, gom hoặc chuyển hướng lưu chất giữa nhiều nhánh, van bi 3 ngả có lợi thế về chức năng. Nếu sử dụng van bướm, cần kết hợp nhiều van và phụ kiện đường ống để thực hiện nhiệm vụ tương ứng.

1.4. Kiểu kết nối đường ống

Van bi và van bướm vi sinh đều được sản xuất với nhiều kiểu kết nối để phù hợp với hệ thống đường ống inox vi sinh. Trong đó, kết nối clamp và hàn được sử dụng phổ biến trên cả hai loại van, còn kết nối rắc co thường xuất hiện trên nhiều dòng van bướm vi sinh.

Đối với van bi vi sinh, các kiểu kết nối thường gặp gồm:

• Kết nối clamp: Hai đầu van có mặt clamp, liên kết với đường ống bằng gioăng làm kín và cùm clamp. Kiểu kết nối này thuận tiện khi cần tháo lắp, kiểm tra hoặc thay thế van.
• Kết nối hàn: Hai đầu van được hàn trực tiếp vào đường ống, tạo liên kết cố định. Đối với van bi 3PC hàn có khóa inox vi sinh, cụm thân giữa có thể tháo rời để bảo trì mà không cần cắt hai đầu nối đã hàn.

Đối với van bướm vi sinh, các kiểu kết nối phổ biến gồm:

• Van bướm nối clamp: Sử dụng mặt clamp, gioăng và cùm clamp để liên kết van với đường ống, thuận tiện cho quá trình tháo lắp.
• Van bướm nối hàn: Hai đầu nối được hàn trực tiếp với hệ thống đường ống.
• Van bướm nối rắc co: Sử dụng cơ cấu rắc co để liên kết các đầu nối với thân van, cho phép tháo cụm van khi cần.
• Van bướm nối hàn kết hợp rắc co: Kết hợp đầu nối hàn cố định với cơ cấu rắc co có thể tháo rời.

1.5. Phương thức điều khiển

Van bi và van bướm vi sinh đều có thể điều khiển thủ công hoặc tự động bằng khí nén và điện. Điểm khác biệt chủ yếu nằm ở thiết kế tay điều khiển và khả năng cố định các vị trí mở van.

Đối với van bi vi sinh:

• Van bi tay gạt: Tay gạt liên kết với trục bi, cho phép xoay 90° để chuyển đổi giữa trạng thái đóng và mở. Cơ cấu chặn hành trình giúp xác định vị trí vận hành.
• Van bi khí nén: Sử dụng bộ truyền động khí nén tạo mô-men xoắn làm quay trục bi, thực hiện đóng mở tự động theo tín hiệu điều khiển.
• Van bi điều khiển điện: Van sử dụng hai điện áp phổ biến là AC 220V và DC 24V. Bộ truyền động điện làm xoay trục van, phù hợp với hệ thống cần vận hành từ xa hoặc tích hợp tự động hóa.

Đối với van bướm vi sinh:

• Van bướm tay rút: Sử dụng tay rút kết hợp với cơ cấu chốt khóa. Khi cần điều chỉnh góc mở, người vận hành kéo tay rút để nhả chốt khỏi vị trí khóa, sau đó xoay tay gạt để thay đổi góc mở của đĩa van. Khi đạt vị trí mong muốn, thả tay rút để chốt khóa cố định tay gạt tại vị trí tương ứng.
• Van bướm tay kẹp: Người vận hành bóp tay kẹp để nhả khóa, xoay đĩa van đến góc mở cần thiết rồi thả tay để cố định vị trí.
• Van bướm vi sinh điều khiển khí nén: Sử dụng khí nén để điều khiển trục và đĩa van đóng mở tự động. Có hai dạng bộ truyền động phổ biến là van bướm vi sinh trục điều khiển khí nén tác động đơn và van bướm vi sinh đầu khí nén AT. Trong đó, củ khí nén AT có hai phiên bản tác động đơn và tác động kép, phù hợp với từng yêu cầu vận hành của hệ thống.
• Van bướm vi sinh điều khiển điện: Sử dụng bộ truyền động điện để xoay trục van, thực hiện đóng mở tự động hoặc điều chỉnh góc mở khi có bộ điều khiển phù hợp. Có hai lựa chọn điện áp phổ biến là AC 220V và DC 24V, đáp ứng các yêu cầu cấp nguồn khác nhau của hệ thống.

2. So sánh nhanh van bi vi sinh khác gì van bướm vi sinh

Bảng dưới đây tổng hợp những điểm khác biệt cơ bản giữa van bi và van bướm vi sinh:

3. Bảng giá van bi và van bướm vi sinh tham khảo

Bên cạnh sự khác biệt về cấu tạo và chức năng sử dụng, giá thành cũng là yếu tố được nhiều khách hàng quan tâm khi lựa chọn van bi và van bướm vi sinh. Tùy theo kích thước và thiết kế, mức giá giữa hai loại van có thể chênh lệch đáng kể. Để khách hàng dễ dàng so sánh và dự trù chi phí, Inoxvisinh TK tổng hợp bảng giá van bi vi sinh tay gạt nối clamp và van bướm vi sinh tay rút nối clamp, theo từng kích thước cụ thể dưới đây.

Lưu ý: Bảng giá trên áp dụng tham khảo cho van inox 304, đơn vị VNĐ/chiếc. Qua bảng giá có thể thấy, van bi vi sinh không phải lúc nào cũng có giá cao hơn van bướm vi sinh.  Ở những kích thước nhỏ như Ø19, Ø25 và Ø32, van bi tay gạt có mức giá tham khảo thấp hơn van bướm tay rút. Tuy nhiên, từ kích thước Ø50.8 trở lên, van bi có mức giá cao hơn trong các cấu hình được so sánh. Giá sản phẩm có thể thay đổi tùy theo kích thước, cấu hình và thời điểm đặt hàng.

4. Nên lựa chọn van bi vi sinh hay van bướm vi sinh?

Việc lựa chọn van bi hay van bướm vi sinh phụ thuộc vào mục đích sử dụng, đặc tính lưu chất và chi phí đầu tư. Mỗi loại van có những ưu thế riêng, phù hợp với từng vị trí trong hệ thống đường ống.

Đối với van bi vi sinh, loại van này thường được lựa chọn cho những vị trí cần đóng mở hoàn toàn hoặc thay đổi hướng dòng chảy. Cụ thể:

• Cần đóng mở hoàn toàn: Phù hợp với những vị trí chỉ yêu cầu đóng hoặc mở dòng chảy, không cần điều tiết thường xuyên.
• Cần chia hoặc chuyển hướng dòng chảy: Van bi 3 ngả phù hợp với hệ thống cần chuyển lưu chất giữa các nhánh đường ống.

Đối với van bướm vi sinh, thiết kế nhỏ gọn và khả năng điều chỉnh nhiều góc mở giúp loại van này phù hợp với các trường hợp như:

• Đóng mở dòng chảy thông thường: Phù hợp với đường ống dẫn nước, sữa, đồ uống và các loại chất lỏng có độ nhớt thấp.
• Cần điều chỉnh lưu lượng: Van bướm tay rút hoặc tay kẹp có thể cố định nhiều góc mở, thuận tiện khi cần thay đổi lượng lưu chất đi qua.
• Không gian lắp đặt hạn chế: Thiết kế nhỏ gọn, trọng lượng nhẹ, thuận tiện khi bố trí trên đường ống.

Tổng kết

Như vậy, sự khác biệt chính giữa van bi vi sinh và van bướm vi sinh nằm ở cấu tạo, khả năng điều tiết, số lượng cửa van và phương thức điều khiển. Van bi sử dụng viên bi xoay để đóng mở dòng chảy, thường dùng cho chức năng đóng mở hoàn toàn và có thể chuyển hướng lưu chất với loại 3 ngả. Trong khi đó, van bướm sử dụng đĩa van xoay, có thể điều chỉnh nhiều góc mở và có thiết kế nhỏ gọn hơn.

Không có loại van nào tốt hơn trong mọi trường hợp. Nếu cần đóng mở hoàn toàn hoặc chuyển hướng dòng chảy, van bi là lựa chọn đáng cân nhắc. Nếu cần điều chỉnh độ mở, tiết kiệm không gian và chi phí, van bướm thường phù hợp hơn. Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ van bi vi sinh khác gì van bướm vi sinh và có cơ sở lựa chọn sản phẩm phù hợp với hệ thống đường ống của mình.

Nếu quý khách đang có nhu cầu tìm mua van bi vi sinh hoặc van bướm vi sinh, hãy liên hệ với Inoxvisinh TK để được tư vấn và nhận báo giá chi tiết. Chúng tôi cung cấp đa dạng các dòng van inox vi sinh với nhiều kích thước, kiểu kết nối và phương thức điều khiển, đáp ứng nhu cầu sử dụng trong các hệ thống đường ống thực phẩm, đồ uống và dược phẩm.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

• SĐT: 088.666.5457 (Ưu tiên liên hệ qua Zalo – Ms. Bích)